Kullanim Kilavuzu

1 Genel Bakis

HTK Gosterge Paneli, hava trafik kontrolorleri icin tasarlanmis web tabanli bir operasyonel gosterge panelidir. Turkiye'deki 15+ havalimani icin anlik ucus bilgileri, meteorolojik veriler, NOTAM'lar ve radar goruntuleri tek bir ekranda sunulur.

Sistem, kontrol odasindaki TV ekranindan masaustu bilgisayara, tabletten telefona kadar her cihazda calisacak sekilde tasarlanmistir. Kullanicilar kendi ihtiyaclarina gore widget'lar ekleyerek tamamen ozellesirilmis paneller olusturabilir. Her panel bagimsiz olarak yapilandirilabilir ve farkli meydanlar icin farkli duzenler kullanilabilir.

Amac

Sistem, hava trafik hizmetlerinde gorev yapan personelin gunluk operasyonlarinda ihtiyac duydugu tum bilgileri tek bir platformda toplamak amaciyla gelistirilmistir. Farkli kaynaklardan gelen verilerin (METAR, NOTAM, ucus tarifesi, radar) tek bir ekranda birlestirilmesi, kontrol odasindaki is yukunu azaltir ve durumsal farkindaligi arttirir. Sistem, herhangi bir ticari amac gudulmeden havacilik camiasina katki saglamak icin tasarlanmistir.

Hedef Kitle

• Hava Trafik Kontrolorleri (ATC) - Kule, yaklasma ve saha kontrol hizmeti veren personel
• Meydan Meteoroloji Gorevlileri - METAR ve TAF verilerini takip eden personel
• Kule ve Yaklasma Personeli - Pist durumu, frekans bilgileri ve trafik akisini izleyen ekipler
• Havacilik Operasyon Yoneticileri - Genel operasyonel durumu izleyen yonetim kadrosu
• Havacilik Ogrencileri - ATC operasyonlarini ogrenmek isteyen havacilik fakultesi ogrencileri

Veri Kaynaklari

Sistem, birden fazla guvenilir kaynaktan veri cekerek bilgi butunlugu saglar. Tum veriler periyodik olarak guncellenir ve onbelleklenir.

• DHMI (Devlet Hava Meydanlari Isletmesi) - Ucus tarifesi, canli radar verileri, havalimani bilgileri. Turkiye'deki tum sivil havalimanlari icin resmi kaynak.
• Aviation Weather (NOAA) - METAR (guncel hava durumu) ve TAF (hava tahmini) verileri. Dunya genelindeki havalimanlarinin meteorolojik verileri.
• Windy.com - Canli hava radari goruntuleri. Yagis, ruzgar, bulut ve sicaklik katmanlari.
• Open-Meteo - Detayli hava tahmini verileri: bulut katmanlari, CAPE (firtina potansiyeli), ruzgar profili (yer-18000ft), donma seviyesi.
• ADSB.lol - Ucretsiz, limitsiz ADS-B radar verisi. Genis kapsama alani ile canli ucak takibi.
• FlightRadar24 - API ile detayli ucak bilgisi (tip, tescil, rota, irtifa gecmisi).
• MetarCentral - Aktif NOTAM (Havacilara Duyuru) verileri. Suresi dolmus NOTAM'lar otomatik filtrelenir.
• Google Gemini AI - Yapay zeka destekli meydan brifingleri. Tum verileri analiz ederek ATC perspektifinden operasyonel degerlendirme sunar.

Desteklenen Cihazlar

Panel olusturulurken cihaz tipi secilir ve her tip icin farkli grid duzeni, font boyutu ve etkilesim modu uygulanir.

Sisteme Giris

Sisteme erisim icin havatrafik.com.tr/panel adresinden kullanici adi ve sifrenizle giris yapin. Hesabiniz yoksa Kullanim Basvurusu sayfasindan basvuru yapabilirsiniz. Basvurunuz admin tarafindan onaylandiktan sonra giris bilgileriniz e-posta ile gonderilir.

2 Gosterge Paneli (Dashboard)

Ana gosterge paneli, kullanicinin Panel Olusturucu ile tasarladigi widget duzenini goruntuler. Giris yapildiginda varsayilan panel otomatik olarak acilir. Ekranin ust kismindaki METAR bandinda secili meydanin anlik hava durumu ham verisi gosterilir.

Dashboard; hava durumu, ucak radari, ucus listesi, pist bilgisi, frekanslar, saat ve ozel etiketler gibi farkli widget'lardan olusur. Her widget bagimsiz olarak guncellenir ve yapilandirilabilir. TV modunda panel tam ekrani kaplar ve kaydirma devre disi birakile. Bilgisayar modunda icerik kaydirilabilir, tablet modunda dokunmatik etkilesim optimize edilir.

Gosterge paneli genel gorunum - METAR bandi, hava durumu parametreleri, ucak radari, pist ve frekans widget'lari, hava radari (Windy), ucus listesi

Widget Turleri

Panel uzerinde 12 farkli widget tipi kullanilabilir. Her widget farkli bir bilgi kaynagini gorsellesirir ve Panel Olusturucu'dan eklenip ayarlanabilir.

Hava Durumu Analizi

Hava analizi widget'i, NOAA Aviation Weather'dan alinan METAR verisini gercek zamanli olarak cozumler. Widget uzerinde asagidaki bilgiler gosterilir:

• VFR/IFR/MVFR/LIFR tespiti - Gorunurluk ve tavana gore ucus kurali otomatik belirlenir
• Gorus mesafesi - Kilometre cinsinden, renk kodlu (yesil/sari/kirmizi)
• Tavan (Ceiling) - BKN/OVC bulut tabani yuksekligi
• Ruzgar - Yon (derece ve pusula), hiz (knot), hamle (gust) bilgisi
• Sicaklik / Ciy Noktasi - Sis riski degerlendirmesi (T-Td farki)
• QNH - hPa ve inHg cinsinden atmosfer basinci
• Bulut katmanlari - FEW/SCT/BKN/OVC ve yukseklik bilgisi
• Trend - NOSIG/BECMG/TEMPO hava degisim tahmini

Detay butonuna (buyutec ikonu) basildiginda kapsamli meteorolojik analiz paneli acilir. Bu panelde sicaklik-ciy farki hesabi, sis olusum riski, ruzgar bilesenleri (basinc/capraz), bulut katman analizi ve trend degerlendirmesi sunulur. Tehlikeli kosullar (dusuk gorus, kuvvetli ruzgar, CB aktivitesi) otomatik olarak vurgulanir.

Hava analizi detay paneli - VFR/IFR badge, cozumlemis METAR parametreleri, risk degerlendirmesi

Anlik Bildirim Sistemi

Dashboard uzerinde ucus ve hava durumu degisiklikleri tam ekran overlay popup olarak gosterilir. Bildirimler sesli uyari ile gelir ve onceligne gore 10-15 saniye ekranda kaldiktan sonra otomatik kaybolur. Ekrana tiklanarak da kapatilabilir. Bildirimler sirayla gosterilir (kuyruk sistemi) - bir bildirim kapaninca siradaki acilir.

Bildirimler yalnizca sidebar'da secili meydanin degisikliklerini gosterir. Meydan degistirildiginde bildirimler de otomatik filtrelenir. Ornegin Konya seciliyken Antalya bildirimleri gelmez.

Tam ekran bildirim popup - ucus inis bildirimi, oncelik rengi (kirmizi=yuksek, turuncu=normal, mavi=dusuk), ilerleme cubugu, ses uyarisi

Ust Bar ve Kontroller

Dashboard'un ust kisminda METAR ham verisi bandi, saat gostergesi (LOCAL + UTC), bildirim ikonu, konsol erisim butonu, sidebar gizle/goster butonu ve panel ayarlari yer alir. METAR bandi her 2 dakikada bir otomatik guncellenir. Saat her saniye yenilenir.

3 Panellerim

Her kullanici maksimum 5 adet panel olusturabilir. Her panel farkli bir cihaz tipi (TV, Bilgisayar, Tablet) icin optimize edilebilir. Paneller arasinda gecis yapilabilir ve bir panel varsayilan olarak isaretlenebilir - giris yapildiginda varsayilan panel otomatik acilir.

Panellerim sayfasi - panel kartlari (isim, cihaz tipi badge'i, widget sayisi, tarih), duzenleme butonlari, yeni panel ekleme

Yeni Panel Olusturma

"Yeni Panel" butonuna tiklandiginda cihaz tipi secim ekrani acilir. Uc kart arasinden secim yapilir:

• Televizyon - 12 kolon grid, buyuk fontlar, kiosk modu (imleC gizle, kaydirma yok). Kontrol odasindaki TV ekranina yansitmak icin ideal.
• Bilgisayar - 12 kolon grid, normal fontlar, kaydirilabilir icerik, tam etkilesim. Masaustu veya laptop icin.
• Tablet - 6 kolon grid, kompakt fontlar, touch optimizasyon, buyuk dokunma alanlari. iPad ve Android tablet icin.

Cihaz tipi secildikten sonra Panel Olusturucu acilir. Burada widget'lar eklenip duzenlenir.

Panel Yonetimi

• Goruntule - Paneli Dashboard gorunumunde acar
• Duzenle - Panel Olusturucu'ya yonlendirir, widget ekle/cikar/ayarla
• Varsayilan yap - Yildiz ikonuyla bir paneli varsayilan isaretler
• Sil - Panel ve tum widget'larini kalici olarak siler (onay gerektirir)

4 Ucak Radari

Gercek zamanli ucak takip sistemi. Leaflet harita uzerinde ucaklar renk kodlariyla gosterilir. Ucak ikonlari heading (burus yonu) bilgisine gore doner. Bir ucaga tiklandiginda detay panelinde callsign, rota, irtifa, hiz, heading, varis orani, ucak tipi, tescil, mesafe ve squawk bilgileri gosterilir. Rota cizimi ile ucusin kalkis-mevcut konum-varis hatti goruntulenir.

Ucak radari - renk kodlu ucaklar (turuncu=gelen, mavi=giden, gri=katedis), istatistik paneli (toplam, gelen, giden, katedis, askeri, acil), rota cizimi, gosterge paneli

Renk Kodlari

Ucaklar, secili meydanla iliskilerine gore renk kodlariyla gosterilir:

Veri Kaynaklari

Radar sayfasinin ust kismindaki dropdown'dan 3 farkli veri kaynagi arasinda gecis yapilabilir:

• ADSB.lol - Ucretsiz, limitsiz, genis kapsama alani. ADS-B vericisi olan tum ucaklari takip eder. Varsayilan kaynak olarak onerilir.
• FlightRadar24 - API key gerektirir (Sistem Ayarlari'ndan girilir). Daha detayli ucak bilgisi sunar ancak API kredi limiti vardir.
• DHMI - Resmi Turkiye kaynagidir. DHMI Izle radarindan veri cekilir. Tahmini konum bilgisi sunar, gercek zamanli GPS konumu degildir.

Radar verileri 30 saniyede bir otomatik guncellenir. Sol ust kosedeki +/- butonlariyla haritayi yakinlastirip uzaklastirabilirsiniz. Havalimani secicisinden farkli meydanlara gecis yapilabilir.

5 Ucus Bilgileri

DHMI (Devlet Hava Meydanlari Isletmesi) kaynaklarindan alinan ucus programini detayli olarak gosterir. Secili havalimaninin varis ve kalkis ucuslari listelenir, filtreler ve analiz edilir. Turkiye'deki 25'ten fazla havalimani desteklenir.

Ucus tablosunda her satir bir ucusu temsil eder ve havayolu logosu, cagri adi (callsign), tarih, guzergah, planlanan kalkis/varis saati, tahmini saat ve guncel durum bilgisi gosterilir. Geciken ucuslar sari, inen ucuslar yesil, iptal edilen ucuslar kirmizi renk koduyla vurgulanir.

Ucus bilgileri - havayolu logosu, callsign, guzergah, planlanan/gerceklesen saatler, durum renkleri, analiz bari (en yakin gelis/gidis, havada sayisi)

Filtreleme ve Gorunum

• Havalimani secici - Ust kisimda dropdown ile 25+ Turkiye havalimani arasinda gecis
• Yon filtresi - Gelis (varis), Gidis (kalkis) veya Birlesik gorunum. Birlesik modda hem varis hem kalkis ucuslari birlikte listelenir.
• Tamamlananlari goster/gizle - Inmis ve kalkmis ucuslari listeden gizleyerek sadece bekleyen/aktif ucuslari gorme
• Analiz bari - En yakin gelis ucusu ve tahmini suresi, en yakin kalkis ucusu, havada olan ucus sayisi, toplam ucus istatistikleri
• Callsign gosterimi - IATA ucus numarasi (orn: TK2034) ve ICAO cagri adi (orn: THY2034) birlikte gosterilir
• Otomatik yenileme - Ucus verileri 3 dakikada bir DHMI'den otomatik guncellenir

6 Hava Radari

Windy.com entegrasyonu ile canli hava durumu radar haritasi. Secili havalimani merkezli olarak gosterilir ve uzerinde pusula gulu (compass rose) overlay bulunur. Compass rose ile havalimani merkezinden 10-60 NM menzil halkalari ve derece etiketleri gosterilir.

Farkli meteorolojik katmanlar arasinda gecis yapilarak farkli hava olaylarini goruntuluyebilirsiniz. Radar katmani yagis alanlarini, ruzgar katmani ruzgar hiz ve yonunu, bulut katmani bulut ortusu yogunlugunu gosterir.

Hava radari - Windy entegrasyonu, compass rose (6 menzil halkasi: 10/20/30/40/50/60 NM), 12 derece etiketi, havalimani bilgi paneli

• Radar - Anlik yagis radarai goruntuleri (dBZ). Yagis yogunlugu renk skalasi ile gosterilir.
• Yagis - Saatlik yagis miktari tahmini (mm). Yagmur, kar ve dolu ayrimi.
• Ruzgar - Ruzgar hizi ve yonu. Ok isaretleri ile ruzgar akis yonunu gosterir.
• Bulut - Bulut ortusu yogunlugu. Alcak, orta ve yuksek bulut katmanlari.
• Sicaklik - Yer seviyesi sicaklik haritasi. Renk skalasi ile sicaklik dagilimi.

Compass Rose toggle butonu ile pusula gulu acilip kapatilabilir. Havalimani secicisinden farkli meydanlara gecis yapildiginda harita ve compass rose otomatik konumlanir. Sag alt kosedeki bilgi panelinde meydanin ICAO kodu ve koordinatlari gosterilir.

7 Koordinat Bulucu

Harita uzerinde nokta isaretleme, poligon cizme, daire cizme ve koordinat formatlari arasinda donusum yapma araci. ATC operasyonlarinda sahaya ozgu koordinat calismalari, engel bildirimleri ve ucus planlama icin kullanilir. Toplu koordinat girisi ile birden fazla noktayi tek seferde isaretleyebilirsiniz.

Koordinat bulucu - Leaflet harita (koyu tema), sol arac cubugu, sag panel (toplu giris, renk secimi, nokta listesi, format donusumleri)

Arac Cubugu

• Nokta Modu - Haritaya tiklayarak nokta ekleme. Her tiklamada koordinat otomatik donusturulur.
• Poligon Ciz - Art arda noktalar tiklanarak poligon olusturma. Alan ve cevre uzunlugu hesaplanir.
• Noktalardan Poligon - Onceden eklenmis noktalardan otomatik poligon olusturma.
• Daire Ciz - Merkez noktasi ve yaricap belirleyerek daire cizme (NM veya km).
• Temizle - Tum isaretleri ve cizimleri haritadan kaldirma.
• Turkiye'ye Git - Haritayi Turkiye'ye ortalama.
• Disa Aktar - Isaretlenen noktalar ve cizimler dosya olarak indirme.

Toplu Koordinat Girisi

Sag paneldeki textarea alanina her satira bir koordinat yazarak toplu isaretleme yapilir. Desteklenen formatlar:

• DD (Ondalik Derece) - Ornek: 37.9893, 32.5567
• DMS (Derece-Dakika-Saniye) - Ornek: 37 59 21 N 32 33 24 E
• ICAO Formati - Ornek: 375921N0323324E
• DDM (Derece-Dakika) - Ornek: 3759.35N03233.40E

8 farkli renk secenegi mevcuttur. "Otomatik Renklendirme" secenegi isaretlendiginde toplu giriste her nokta farkli renkte isaretlenir.

8 Komut Konsolu

Terminal tarzi arayuz ile ATC operasyonlarinda hizli bilgi erisimi. Komut satirina yazmak yerine sag ustteki hizli butonlari (Ucuslar, Varislar, Kalkislar, Havada, METAR, Detay Hava, NOTAM, Brifing, Yardim) kullanabilirsiniz. Komut yazarken otomatik tamamlama calise ve ok tuslari ile komut gecmisinde gezinebilirsiniz (son 50 komut kaydedilir).

Sonuclar zengin HTML formatinda gosterilir: tablolar, renk kodlu badge'ler, istatistik kartlari ve interaktif linkler. Her komut calisirildiginda havalimani etiketi ve zaman damgasi gosterilir.

Komut konsolu - havalimani secici, hizli butonlar (9 komut), terminal arayuzu, komut girisi, zengin sonuc gosterimi

Mevcut Komutlar

AI Destekli Meydan Brifing

!airport komutu, Google Gemini 2.5 Flash AI modeli ile kapsamli meydan brifingleri olusturur. AI sunlari analiz eder:

• METAR ham verisi ve cozumlemesi (ruzgar, gorunurluk, tavan, sicaklik, ciy noktasi)
• TAF (Terminal Aerodrome Forecast) - Saatlik hava tahmini
• Ucus durumu (varis/kalkis/havada sayilari, geciken ucuslar ve sebep tahmini)
• Aktif NOTAM'lar (suresi dolmuslar otomatik filtrelenir)
• Pist bilgileri (her pist icin basinc ruzgar ve capraz ruzgar hesabi)

AI meydan brifing - VFR/IFR tespiti, hava widget'lari, ucus durumu sayilari, aktif NOTAM listesi, AI operasyonel degerlendirme

Koordinat Cevirici (!k komutu)

!k komutu girilen koordinati 4 formata cevirir, secili meydana gore radyal ve mesafe hesaplar ve reverse geocoding ile adres bilgisi getirir. Manyetik varyasyon meydana ozel olarak uygulanir (Turkiye genelinde ~4-6 derece East).

• DD, DMS, DDM, ICAO formatlarinda donusum
• Radyal - Secili meydandan manyetik derece (buyuk font ile gosterilir)
• Mesafe - Deniz mili (NM) ve kilometre olarak
• Adres - OpenStreetMap Nominatim ile konum adresi
• En yakin meydan - Secili meydandan farkliysa en yakin havalimani
• Harita linkleri - Google Maps ve OpenStreetMap baglantilari

9 Panel Olusturucu (Builder)

Surukle-birak arayuzu ile kisisellestirilmis gosterge paneli tasarlama araci. Ekran 3 bolumden olusur: solda widget listesi, ortada onizleme grid, sagda secili widget'in ayar paneli. Widget'lar listeden tiklanarak onizlemeye eklenir, surukle-birak ile siralanir.

Panel olusturucu - sol: 12 widget tipi listesi, orta: 12 kolon grid onizleme, sag: widget baslik/boyut/renk/secenek ayarlari, ust: panel adi, font ve boyut secimi

Yapilandirma Secenekleri

• Cihaz tipi - TV (12 kolon), Bilgisayar (12 kolon), Tablet (6 kolon). Panel olusturulurken secilir.
• Widget boyutu - Genislik (1-12 kolon) ve yukseklik (1-4 satir) ayarlanabilir
• Widget basligi - Her widget icin ozel baslik yazilabilir (orn: "BATI PIST", "KULE", "KARATAY")
• Secenek ekleme - Pist, alcalma turu ve ozel etiket widget'larina coklu secenek eklenir. Her secenek icin yazi ve renk belirlenir.
• 8 renk paleti - Yesil, turuncu, kirmizi, sari, mavi, mor, turkuaz, pembe
• Font ayarlari - 5 font ailesi: Inter (varsayilan), JetBrains Mono (monospace), Roboto, Poppins, Oswald
• Yazi boyutu - Kucuk (36px), Normal (48px), Buyuk (56px), Cok Buyuk (64px)
• Varsayilan panel - Isaretlendiginde giris yapilinca bu panel otomatik acilir

10 ATC Hesaplayici

Gunluk ATC operasyonlarinda ihtiyac duyulan 8 farkli hesaplama araci. Tum hesaplamalar tamamen istemci tarafinda (client-side) JavaScript ile yapilir - internet baglantisi gerektirmez. Herhangi iki degeri girerek ucuncuyu hesaplayabilirsiniz. Sonuclar aninda gosterilir.

8 ATC hesaplayici - grid duzeninde, her biri bagimsiz form alani ile anlik hesaplama

11 Bildirim Sistemi

Sistem her 60 saniyede bir secili meydanin ucus verilerini ve METAR bilgisini kontrol eder. Onceki durumla karsilastirarak degisiklikleri tespit eder ve onemli olaylar icin tam ekran bildirim olusturur. Bildirimler sesli uyari ile gelir ve onceligne gore 10-15 saniye ekranda kaldiktan sonra otomatik kaybolur.

Akilli zamanlama sistemi sayesinde ayni olay icin gereksiz tekrar bildirimler engellenir. Ucus olaylari (inis, kalkis, iptal) tek sefer bildirilir, ayni ucus icin tekrar gonderilmez. Hava olaylari (CB/firtina, dusuk gorus, ruzgar) ise en fazla 1 saat arayla bildirilir.

Bildirim Senaryolari

12 Yonetim Paneli

Sadece Yonetici (admin) rolundeki kullanicilarin erisebildigi sistem yonetim sayfalari. Sidebar'da "Yonetim" basliginin altinda yer alir. Kullanici yonetimi, sistem ayarlari ve WhatsApp entegrasyonu bu bolumden yapilir.

Kullanici Yonetimi

Sisteme kayitli tum kullanicilari goruntuleme, yeni kullanici ekleme, sifre sifirlama, rol degistirme ve kullanici silme islemlerini kapsar. Kullanici basvurulari da bu sayfada yonetilir - bekleyen basvurular turuncu kartlar halinde gosterilir ve tek tikla onaylanabilir veya reddedilebilir.

Kullanici yonetimi - kullanici tablosu (avatar, isim, rol, tarih), islem butonlari (sifre sifirlama, rol degistirme, silme), bekleyen basvuru kartlari

• Roller - Yonetici (admin): tum sayfalara erisim + kullanici yonetimi. Kontrolor (user): operasyonel sayfalara erisim.
• Basvuru onay sistemi - Web sitesinden yapilan basvurular burada gosterilir. Onayla tiklaninca kullanici olusturulur ve sifre e-posta ile gonderilir.
• Guvenlik kuralları - Admin kendi hesabini silemez ve kendi rolunu degistiremez. Kullanici silindiginde panelleri de otomatik temizlenir.
• Sifre politikasi - Minimum 4 karakter. Kullanici adi: minimum 3 karakter, sadece harf, rakam ve alt cizgi.

Sistem Ayarlari

Sistem genelinde gecerli ayarlari yonetme sayfasi. Burada yapilan degisiklikler tum kullanicilari etkiler.

Sistem ayarlari - istatistik kartlari, genel ayarlar, radar veri kaynagi secimi (3 kaynak karsilastirmasi), yenileme sureleri, onbellek temizleme

• Radar veri kaynagi - ADSB.lol (ucretsiz, onerilir), FlightRadar24 (API key + kredi limiti) veya DHMI (resmi) arasinda secim. Kaynak karsilastirma kartlari ile avantaj/dezavantajlar gosterilir.
• Yenileme sureleri - Radar verisi (15-300 sn, varsayilan 30sn) ve METAR verisi (60-300 sn, varsayilan 120sn) bagimsiz ayarlanir.
• Genel ayarlar - Site adi, varsayilan havalimani (yeni kullanicilar icin), maksimum panel sayisi (1-10), oturum suresi (30-1440 dakika).
• FR24 API Token - FlightRadar24 kullanilacaksa API token girisi ve kredi kullanim bilgisi.
• Onbellek temizleme - Sistem onbellegini tek tikla sifirlama. Veri guncellik sorunlarinda kullanilir.
• Sistem bilgisi - PHP surumu, sunucu tipi (LiteSpeed), aktif radar kaynagi, kullanici/panel/havalimani istatistikleri.